هر اقدامی که روی دندان، لثه یا بافتهای داخل دهان انجام شود و از محدوده درمانهای معمول دندانپزشکی فراتر برود، در گروه جراحی دهان قرار میگیرد. کشیدن دندان نهفته، کاشت ایمپلنت و پیوند بافت لثه از رایجترین نمونههای این درمانها هستند. این جراحیها توسط دندانپزشکی انجام میشوند که علاوه بر دوره عمومی، آموزش تخصصی جراحی را نیز گذرانده باشد. مدت زمان بهبودی هم ثابت نیست. از چند روز برای یک کشیدن ساده تا چند ماه برای بازسازی استخوان، بسته به نوع جراحی متفاوت خواهد بود.
چه زمانی به جراحی دهان و دندان نیاز دارید؟
بسیاری از مشکلات دهان و دندان با درمانهای ساده برطرف میشوند، اما بعضی از موارد تنها با جراحی قابل درمان هستند. اگر یکی از علائم زیر را دارید، بهتر است با یک متخصص جراحی دهان و فک مشورت کنید.
کیست فکی. گاهی اطراف تاج یک دندان نهفته، مانند دندان عقل، کیسهای پر از مایع تشکیل میشود که به آن کیست دندانزا (دندانزا یعنی همان بافتی که قرار بوده دندان از آن رشد کند) گفته میشود. این کیستها اغلب بدون علامت هستند و بهطور اتفاقی در رادیوگرافیهای معمول شناسایی میشوند. اما اگر دچار التهاب شوند، ممکن است باعث تورم، حساسیت و حتی جابهجایی دندان مجاور شوند. برای آشنایی با یک نمونه واقعی از این نوع درمان، گزارش جراحی کیست دور دندان عقل نهفته را ببینید.
ضایعات دهانی. لکههای سفید یا خاکستری که داخل دهان ظاهر میشوند و با مسواکزدن از بین نمیروند، نیاز به بررسی دارند. این وضعیت که لکوپلاکیا نام دارد، معمولاً در اثر تحریک مداوم بافت دهان (برای مثال لبه تیز دندان یا دندان مصنوعی نامناسب) ایجاد میشود و اغلب بدون درد پیشرفت میکند. همین بیعلامت بودن، تشخیص آن را دشوارتر میکند، زیرا بسیاری از افراد دیر متوجه آن میشوند. این ضایعات میتوانند خطر ابتلا به سرطان دهان را افزایش دهند، پس تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
آسیب لثه. لثهای که قرمز شده، خونریزی میکند یا بوی نامطبوع دارد، معمولاً در مراحل ابتدایی بیماری پریودنتال قرار دارد. مرحلهای که هنوز امکان درمان و کنترل آن وجود دارد. اما اگر درمان به تعویق بیفتد، عفونت به استخوان زیر لثه گسترش پیدا میکند و میتواند آسیب دائمی ایجاد کند، موضوعی که پژوهشهای بالینی هم روی آن تأکید دارند. لق شدن تدریجی دندانها یا افزایش فاصله بین آنها نیز از نشانههای پیشرفت همین بیماری است.
دندان نهفته. دندانی که فضای کافی برای رویش ندارد و در زیر لثه یا استخوان باقی میماند، دندان نهفته نامیده میشود. این وضعیت یکی از شایعترین دلایل مراجعه به متخصص جراحی دهان است و میتواند باعث عفونتهای مکرر لثه، پوسیدگی دندان مجاور در اثر گیر کردن مواد غذایی و همچنین تشکیل همان کیستهای ذکرشده شود. برای جزئیات بیشتر، جراحی دندان عقل نهفته را مطالعه کنید.
سایر موارد رایج. دندان آبسهدار، دندان شکستهای که دیگر قابل ترمیم نیست، پوسیدگی گسترده، تحلیل استخوان فک و همچنین دندان لق یا ازدسترفته از دیگر دلایل شایعی هستند که ممکن است دندانپزشک برای درمان آنها جراحی را پیشنهاد کند.
اگر هر یک از این علائم را تجربه میکنید، مراجعه را به تعویق نیندازید. تشخیص زودهنگام معمولاً باعث میشود درمان سادهتر، کمتهاجمیتر و موفقتر انجام شود.
تفاوت جراحی دهان با جراحی فک و صورت در چیست؟
این دو حوزه ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند، اما یکسان نیستند. جراحی دهان بر درمان دندانها، لثهها و بافتهای داخل دهان تمرکز دارد. کشیدن دندان، کاشت ایمپلنت و پیوند لثه از رایجترین نمونههای آن هستند و معمولاً در مطب یا مراکز جراحی سرپایی انجام میشوند.
در مقابل، جراحی فک و صورت دامنه گستردهتری را دربر میگیرد و علاوه بر جراحیهای دهان، درمان مشکلات فک، ترمیم شکاف لب و کام و بازسازی استخوانهای آسیبدیده صورت را نیز شامل میشود. این نوع جراحیها معمولاً در بیمارستان انجام میشوند.
مسیر آموزشی هر دو حوزه یکسان است. یعنی متخصص جراحی دهان، فک و صورت صلاحیت انجام هر دو گروه از درمانها را دارد. دکتر قاسمزاده نیز دارای همین تخصص است. چه برای کشیدن دندان عقل مراجعه کنید و چه برای درمان مشکلات مربوط به استخوان فک، نیازی به مراجعه به مرکز درمانی دیگری نخواهید داشت.
چطور متخصص مناسب جراحی دهان را انتخاب کنید؟
انتخاب جراح مناسب بهاندازه خودِ درمان اهمیت دارد. پیش از تصمیمگیری، این پنج نکته را بررسی کنید:
- مدرک بورد تخصصی: مطمئن شوید پزشک دارای تخصص جراحی دهان، فک و صورت است، نه صرفاً دندانپزشکی عمومی.
- تجهیزات تصویربرداری CBCT: سیتیاسکن مخروطی (CBCT) تصویر سهبعدی دقیقی از استخوان فک، عصبها و ریشه دندانها ارائه میدهد و برنامهریزی جراحی را دقیقتر و ایمنتر میکند.
- نظرات و تجربه بیماران قبلی: تجربه افرادی که همان درمان را انجام دادهاند، میتواند دید واقعبینانهتری از کیفیت خدمات و روند درمان به شما بدهد.
- تجربه در موارد پیچیده: از پزشک بپرسید چه تعداد مورد مشابه با شرایط شما را درمان کرده است. تجربه در جراحیهای مشابه، نقش مهمی در پیشبینی نتیجه درمان دارد.
- امکانات بیهوشی: بسته به نوع جراحی، ممکن است به آرامبخشی یا بیهوشی عمومی نیاز داشته باشید. کلینیک باید تجهیزات، امکانات و مجوزهای لازم برای ارائه این خدمات را در اختیار داشته باشد.
انواع جراحیهای دهان و دندان ارائهشده در این کلینیک
جراحی دهان طیف گستردهای از درمانها را شامل میشود. جدول زیر رایجترین خدمات این کلینیک را همراه با کاربرد و مدت زمان تقریبی آنها نشان میدهد. برای شرح کاملتر یکی از رایجترین آنها، راهنمای کامل جراحی دندان عقل را هم میتوانید مطالعه کنید.
| نوع جراحی | مناسب برای | مدت زمان تقریبی |
|---|---|---|
| کشیدن دندان عقل | دندان عقل نهفته یا دارای عفونتهای مکرر | ۳۰ تا ۹۰ دقیقه (بسته به عمق نهفتگی) |
| کشیدن دندان معمولی | دندان پوسیده یا آسیبدیدهای که قابل ترمیم نیست | حدود ۳۰ دقیقه |
| پیوند استخوان فک | افزایش حجم و تراکم استخوان پیش از ایمپلنت | بعد از ویزیت مشخص میشود |
| ایمپلنت دندانی | جایگزینی دندان ازدسترفته | بعد از ویزیت مشخص میشود |
| پیوند لثه | تحلیل یا نازک شدن لثه | حدود ۱ تا ۲ ساعت |
مدت زمان دقیق هر جراحی به عواملی مانند تعداد دندانهای درگیر، پیچیدگی درمان و نوع بیحسی یا بیهوشی انتخابی بستگی دارد. پزشک در جلسه مشاوره، پس از بررسی شرایط شما، زمان تقریبی درمان را با دقت بیشتری اعلام خواهد کرد.
هزینه جراحی دهان و دندان و پوشش بیمه
هزینه جراحی دهان به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله نوع جراحی، تعداد دندانهای درگیر، نوع بیحسی یا بیهوشی و میزان پیچیدگی درمان. بهترین راه برای برآورد دقیق هزینه، شرکت در جلسه مشاوره است. در این جلسه، پزشک پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیوگرافی یا CBCT، برنامه درمانی و برآورد شفافی از هزینهها در اختیار شما قرار میدهد.
اگر بیمه تکمیلی دارید، بهتر است پیش از مراجعه با شرکت بیمه خود تماس بگیرید تا از میزان پوشش هزینههای جراحی دهان و شرایط استفاده از آن مطلع شوید.
روند جراحی (از مشاوره تا بهبودی)
چهار مرحله اصلی جراحی دهان، از مشاوره تا بهبودی
مرحله مشاوره و تصویربرداری
اولین قدم، یک جلسه مشاوره کامل است. پزشک درباره زمان شروع علائم، روند پیشرفت آنها و سابقه پزشکی شما سؤال میکند، سپس داخل دهان را معاینه میکند. در صورت نیاز، رادیوگرافی یا تصویربرداری CBCT درخواست میشود تا وضعیت استخوان فک، عصبها، سینوسها و ریشه دندانها با دقت بررسی شود. همین اطلاعات، امکان برنامهریزی دقیقتر و انجام جراحی با ایمنی بیشتر را فراهم میکند.
نوع بیحسی یا بیهوشی
با توجه به نوع جراحی، وضعیت سلامت عمومی و میزان اضطراب شما، یکی از روشهای زیر انتخاب میشود:
- بیحسی موضعی: تنها ناحیه جراحی بیحس میشود و برای کشیدن دندان یا جراحیهای ساده معمولاً کافی است.
- آرامبخشی خفیف (Twilight Sedation): در این روش، بیمار در حالت خوابآلود قرار میگیرد اما بیهوش کامل نیست. این گزینه برای افرادی که اضطراب بیشتری دارند مناسب است. معمولاً اثر آرامبخشی طی ۲۴ ساعت از بین میرود، اما تا آن زمان رانندگی توصیه نمیشود.
- بیهوشی عمومی: در این روش، بیمار در طول جراحی کاملاً در خواب است. این شیوه بیشتر برای جراحیهای پیچیده یا افرادی با اضطراب شدید استفاده میشود.
روز جراحی
در روز جراحی، ابتدا بیحسی موضعی انجام میشود و در صورت نیاز، داروی آرامبخش نیز تجویز خواهد شد. سپس جراح برش کوچکی در محل مورد نظر ایجاد میکند و با استفاده از ابزارهای تخصصی، دندان را خارج میکند، ایمپلنت را در جای خود قرار میدهد یا بافت مورد نیاز را اصلاح میکند. در طول انجام جراحی، بهدلیل بیحسی یا بیهوشی، نباید احساس درد داشته باشید. در پایان نیز محل جراحی با بخیه بسته میشود.
مراقبتهای پس از جراحی دهان
مراقبت صحیح بعد از جراحی، نقش مهمی در سرعت و کیفیت بهبودی دارد. همانطور که مطالعات علمی هم تأکید میکنند. رعایت توصیههای زیر میتواند به کاهش عوارض و تسریع روند ترمیم کمک کند:
- از تفکردن و غرغره شدید در روزهای اول خودداری کنید. این کار ممکن است لخته محافظ روی زخم را جابهجا کند و روند ترمیم را مختل کند.
- حداقل ۴۸ ساعت از انجام فعالیتهای ورزشی خودداری کنید. افزایش ضربان قلب و فشار خون میتواند احتمال خونریزی را بیشتر کند.
- در چند روز اول، هنگام استراحت و خواب، سر خود را کمی بالاتر از بدن قرار دهید. این کار به کاهش تورم کمک میکند.
- در روزهای ابتدایی، غذاهای نرم مصرف کنید. ماست، سوپ، پوره سیبزمینی و تخممرغ انتخابهای مناسبی هستند و فشار کمتری به محل جراحی وارد میکنند.
- داروهای تجویزشده را دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف کنید. از کم یا زیاد کردن مقدار دارو بدون نظر پزشک خودداری کنید.
- برای کاهش تورم، کیسهی یخ روی فک بیرونی بگذارید. برای بهبود جریان خون در روزهای بعد، کمپرس گرم مفید است.
بیشتر افراد طی دو تا سه روز احساس بهبودی قابلتوجهی پیدا میکنند. بافت نرم معمولاً ظرف حدود یک ماه ترمیم میشود، اما بازسازی کامل استخوان زیرین ممکن است تا شش ماه زمان ببرد. حتی اگر علائم شما برطرف شده باشد، روند ترمیم در عمق بافتها همچنان ادامه دارد.
اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، همان روز با کلینیک تماس بگیرید:
- درد شدید که با داروهای تجویزشده کنترل نمیشود.
- تب بالاتر از ۳۸٫۹ درجه سانتیگراد.
- خروج چرک یا ترشح غیرطبیعی از محل جراحی.
این علائم میتوانند نشانه عفونت باشند و لازم است در کوتاهترین زمان ممکن توسط پزشک بررسی شوند.
توجه: این محتوا جایگزین معاینه و مشاوره حضوری با پزشک نیست. برای تشخیص دقیق و انتخاب بهترین روش درمان، حتماً با متخصص جراحی دهان، فک و صورت مشورت کنید.
نظرات و تجربه بیماران
پرسشهای متداول
رزرو نوبت آنلاین
اگر هر یک از علائم گفتهشده را دارید یا میخواهید وضعیت دهان و دندان خود را توسط متخصص جراحی دهان، فک و صورت بررسی کنید، میتوانید همین حالا برای دریافت مشاوره و تعیین برنامه درمان اقدام کنید.
دکتر امان اله قاسم زاده متخصص جراحی دهان، فک و صورت، ایمپلنتولوژیست فارغ التحصیل از آلمان، فلوشیپ لیزر در دندانپزشکی و جراحی دهان، فک و صورت فارغ التحصیل از آلمان، درمان درد و صدای مفصل گیجگاهی – فکی، جراحی ایمپلنت، پیوند استخوان، پیوند لثه
