هنگام خواب، ممکن است شما با دردهای مختلف مواجه شوید. یکی از دردهای شایع ماهیچهای که بسیاری از افراد پس از بیدار شدن تجربه میکنند، درد فک است. درد فک ناشی از التهاب، تحریک یا اختلال حرکتی ماهیچهها، مفاصل و یا رباطهاست. اگرچه به نظر میرسد که درد فک اهمیت چندانی نداشته باشد، اما هرگز نباید نادیده گرفته شود.
در این پست وبلاگ، در مورد علتهای درد فک پس از بیدار شدن از خواب و موثرترین درمانها برای کاهش آن صحبت خواهد شد. آیا شما این مشکل را به طور منظم یا اخیراً تجربه کردهاید؟ این راهنما میتواند به شما کمک کند تا درد فک خود را بهتر مدیریت کنید.
علل درد فک پس از بیدار شدن از خواب
بیدار شدن با درد فک ممکن است تجربهای ناخوشایند باشد. با وجود اینکه علل زیادی برای درد فک وجود دارد، اما وقتی این واقعه پس از خوابیدن در طول شب اتفاق میافتد، میتواند بسیار ناراحتکننده باشد. در زیر برخی از علل شایع درد فک پس از خواب آورده شده است.
فشردن یا ساییدن دندانها بر هم
فشردن یا ساییدن دندانها بر روی هم (دندان قروچه)، به عنوان بروکسیسم شناخته میشود که یکی از علل شایع درد فک است. این اتفاق اغلب در هنگام خواب عمیق شبانه و در حالی که از این عادت آگاه نیستید، رخ میدهد. استرس و اضطراب عوامل شایعی برای بروکسیسم هستند و ممکن است در طول زمان به دندانها و مفاصل فک آسیب بزنند. استفاده از یک نایتگارد میتواند دندانهای شما را محافظت کرده و درد مرتبط با ساییدن و فشار دادن دندانها و فک را کاهش دهد.
اختلالات مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)
مفصل گیجگاهی فکی (temporomandibular joint)، که به عنوان مفصل فکی نیز شناخته میشود، استخوان فک را به جمجمه متصل میکند. مشکلات مربوط به مفاصل گیجگاهی فکی میتوانند باعث درد در مفصل فک و عضلات اطراف آن و تولید صدا در زمان باز و بسته کردن دهان شوند.
وضعیت خواب
نحوه خوابیدن شما نیز میتواند باعث ایجاد درد فک شود. خوابیدن بر روی شکم و فرو بردن صورت در بالش، باعث بروز درد و فشار در فک میشود. سعی کنید هنگام خوابیدن به پشت دراز بکشید و با یک بالش، گردن و سر خود را ثابت نمایید یا از یک بالش گردنی که. به منظور کاهش فشار بر فک طراحی شده است، استفاده کنید.
وضعیت نادرست بدن در روز
وضعیت نادرست بدن در طول روز هم میتواند به درد فک در هنگام خواب شبانه منجر شود. خم شدن یا قوز کردن در طول روز میتواند به عضلات گردن و فک شما آسیب بزند و درد و ناراحتی هنگام خواب را ایجاد کند. برای بهبود وضعیت بدن در زمان بیداری و کاهش تنش، در طول روز استراحت کافی داشته باشید و پیوسته حرکات کششی انجام دهید. همچنین بهتر است که عضلات گردن و شانه خود را به کمک تمرینات تراپی فیزیکی تقویت کنید.
عوامل موثر در درد فک هنگام صبح
ممکن است یک صبح از خواب بیدار شوید و از خود بپرسید، “چرا فکم درد میکند؟”. این شرایط میتواند باعث احساس گرفتگی عضلات و درد فک در کل روز شود. به جز دلایل اصلی مطرح شده در بالا، هنوز هم برخی عواملی وجود دارند که ممکن است نیاز به بررسی داشته باشند.
مشکلات دندانی
مشکلات مرتبط با دندان، مانند دندان درد، شکستگی، حساسیت و یا آبسه دندان، ممکن است یکی از عوامل درد فک به ویژه در صبح باشد. این مشکلات میتواند منجر به درد فک شود، زیرا ممکن است باعث ایجاد التهاب یا تحریک بافتهای اطراف مفصل فک شود. علاوه بر این، اگر اخیراً برای پر کردن یا تاج گذاری دندان به دندانپزشکی مراجعه کردهاید، فک شما احتمالا حساس شده است. که این موضوع باعث ایجاد مشکل در جویدن یا باز کردن دهان خواهد شد، هرچند که این علائم موقتی هستند.
استرس
استرس داشتن در رابطه با عواملی همچون وضعیت شغلی، روابط فردی و اجتماعی یا سایر عوامل شخصی، میتواند منجر به تنش فیزیکی در بدن شود. زمانی که این تنش بر روی عضلات فک متمرکز شود، میتواند باعث درد و ناراحتی شود.
زمانی که استرسی را تجربه میکنیم، بدن هورمونهایی همچون کورتیزول و آدرنالین را آزاد میکند که باعث تنش عضلات میشود، زیرا پیام آمادگی در برابر تهدیدات در مغز صادر میشود. این واکنش در شرایط استرسزا کوتاه مدت مفید است، اما اگر استرس به شکل مزمن یا پایدار تبدیل شود، میتواند منجر به تنش و درد عضلانی مزمن شود.
آرتروز فک
آرتروز (Arthritis) یک بیماری است که در آن همه مفاصل یا نقاطی از بدن که استخوانها را به هم متصل میکنند، درگیر خواهند شد،. از جمله مفصل فک یا مفصل گیجگاهی فکی (TMJ). وقتی مفصل گیجگاهی فکی به آرتروز دچار میشود، درد صبحگاهی فک را به همراه خواهد داشت. آرتروز باعث التهاب و تورم در مفصل میشود و زمانی که بدن در حال استراحت و خواب در طول شب است، این علائم میتوانند بدتر شوند. این مسئله میتواند به سفتی و درد مفصل فک منجر شود که باعث بروز احساس ناخوشایند و دردناک در زمان باز و بسته کردن دهان در طول روز خواهد شد.
آپنه خواب
آپنه خواب یک شرایط است که در آن فرد در حال خواب، تنفسش متوقف میشود. این توقف ممکن است به دلیل عوامل مختلف باشد، اما بیشتر اوقات، ناشی از مسدودیت مجاری هوا است. یکی از علائم رایج آپنه خواب، درد فک هنگام بیدار شدن در صبح است. علت درد فک در این وضعیت بیشتر مربوط به فشار دادن و ساییدن دندانها بر روی هم در زمان خواب شبانه است. اگر فرد برای درمان آپنه خواب از ماسک فشار جریان هوای همواره مثبت (CPAP) استفاده کند، فشاری که ماسک. بر روی صورت میآورد نیز میتواند باعث بروز درد فک در زمان بیداری شود.
کمبود ویتامین و مواد معدنی
برخی از ترکیبات مغذی و املاح معدنی نقش حیاتی در حفظ سلامت استخوانها، دندانها و عضلات ما ایفا میکنند. برای مثال، کلسیم برای سلامت استخوانها و دندانها ضروری است و کمبود آن میتواند منجر به ضعف استخوانها و مشکلات دندانی مانند پوسیدگی دندانها و بیماری لثه شود. منیزیم نیز یک ماده معدنی ضروری برای حفظ سلامت عضلات، از جمله عضلات فک، است. کمبود مواد غذایی کلیدی میتواند باعث ضعف عضلات شده و در نهایت به درد فک منجر خواهد شد.
نامرتبی دندان ها
نامرتبی دندانها ممکن است یکی از عواملی باشد که باعث درد فک شما در صبح شود. هنگامی که دندانها بهطور صحیح بر روی هم قرار نمیگیرند، باعث توزیع نامنظم فشار بر روی فک هنگام خواب خواهند شد. این فشار نامنظم میتواند منجر به ناراحتی و درد فک پس از بیدار شدن شود. همچنین، نامرتبی دندانها میتواند بر روی ناهماهنگی عضلات فک در هنگام جویدن غذا تاثیر بگذارد. در برخی موارد، نامرتبی دندانها ممکن است منجر به ایجاد اختلال مفصلهای فک (TMJ) شود که درد فک را به همراه خواهد داشت.
روشهای درمان درد فک پس از خواب
میلیونها نفر از درد فک پس از خواب رنج میبرند که اغلب ناشی اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) است. خوشبختانه، درمانهای مختلفی برای کاهش این ناراحتی وجود دارد. در زیر روشهای عملی جهت کاهش درد فک پس از خواب آمده است:
ورزش را به برنامه تان اضافه کنید
ورزش منظم نه تنها به حفظ سلامتی شما کمک میکند بلکه میتواند درد فک را کاهش دهد. فعالیتهای هوازی مانند دویدن یا دوچرخه سواری میتوانند به کاهش استرس و تنش عضلات فک کمک کنند. تمرینات قدرتی مانند فشردن فک و کشش گردن همچنین میتوانند به تقویت عضلات ناحیه فک شما کمک کرده و عملکرد آن را بهبود ببخشند.
استفاده از کمپرس سرد یا گرم در محل دردناک
اینکه از کمپرس گرم یا سرد استفاده کنید، به علت درد فک شما بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر درد به دلیل تنش عضلات باشد، درمان با کمپرس گرم ممکن است موثرتر باشد. اگر درد به دلیل التهاب یا ورم باشد، درمان با کمپرس سرد گزینه بهتری خواهد بود.
استفاده از نایت گارد برای جلوگیری از بروکسیسم (دندان قروچه)
نایت گاردها که به صورت شخصیسازی شده و متناسب با قالب دندان شما ساخته میشوند، در طول خواب شبانه بر روی دندانهای شما قرار میگیرند. نایت گاردها با ایجاد یک لایه محافظ بین دندانهای شما، جلوی اصطکاک یا فشار دندانها بر روی یکدیگر را میگیرند. این کار باعث کنترل مشکلات بیشتر دندانها میشود و علائمی مانند درد فک، سردرد و درد عضلات صورت را تسکین میدهد.
اجتناب از خوردن مواد غذایی سفت
برای خوردن مواد غذایی سفت نیاز بهتلاش بیشتری برای جویدن است که این مسئله میتواند عضلات و مفاصل فک را ضعیف کرده و درد یا ناراحتی موجود را تشدید کند. همچنین، مواد غذایی سفت میتوانند باعث ترک خوردن و شکستگی دندانها شوند. عادتهایی مانند جویدن آدامس یا ناخن خوردن میتواند فشار زیادی به فک وارد کرده و منجر به درد یا ناراحتی بیشتر شود.
تنظیم موقعیت خواب یا استفاده از بالش تخصصی
تغییر موقعیت خواب میتواند به کاهش فشار بر روی فکها کمک کند و از دندان قروچه کردن در شب جلوگیری نماید. خوابیدن به پهلو معمولاً بهترین حالت بدن برای مدیریت درد فک است، زیرا فشار بر روی فک را کاهش می دهد و راه تنفسی شما را باز نگه میدارد.
همچنین میتوانید از بالش تخصصی طراحی شده برای درد فک استفاده کنید. این بالشها به کاهش فشار و تنش بر روی عضلات فک کمک میکنند و باعث حفظ وضعیت مناسب بدن در طول شب میشوند.
مصرف مکملهای ویتامینی یا معدنی
منیزیم و کلسیم ترکیبات مغذی ضروری هستند که در آرامش عضلات، عملکرد عصبی و سلامت استخوان نقش قابل توجهی دارند. افرادی که بعد از خواب درد فک را تجربه میکنند، ممکن است کمبود منیزیم داشته باشند که میتواند منجر به درد عضلانی یا تنش عضلانی شود. اگر استخوانهای ضعیفی دارید یا کلسیم کافی را از رژیم غذاییتان دریافت نمیکنید، ممکن است به درد فک و سفتی عضلات مبتلا شوید.
جستجوی کمک تخصصی
اگر درد فک شما با وجود درمانهای خانگی پابرجا باقی مانده است، ضروری است که کمک حرفهای پزشکی را دریافت نمایید. پزشک متخصص فک و صورت یا ارتودنتیست ممکن است به شما پیشنهاد دهد که با یک فیزیوتراپیست متخصص در زمینه اختلالات مفصل گیجگاهی فکی مشاوره کنید. یا روشهای پیشرفتهتری نظیر دریافت دارو یا جراحی را انجام دهید.
چه زمانی باید با پزشک متخصص فک و صورت یا دندانپزشک تماس بگیرید؟
اگر پس از خواب درد فک خفیفی دارید، سعی کنید از خوردن غذاهای سفت پرهیز کنید و از کمپرس سرد یا گرم برای مراقبت از خود استفاده نمایید. با این حال، اگر درد شما خیلی شدید است و با انجام تکنیکهای بالا بهبود پیدا نمیکند یا با علائم دیگری نظیر دشواری. در باز و بسته کردن دهان، صداهای کلیکی یا تورم همراه است، حیاتی است که با پزشک مشورت نمایید. این علائم ممکن است نشانههایی از یک بیماری جدیتر نظیر اختلال TMJ، التهاب مفاصل یا عفونت باشد و ممکن است نیاز به مداخله پزشکی برای حل مشکل وجود داشته باشد.
دریافت مشاوره حرفهای برای درد صبحگاهی فک از طرف دکتر قاسم زاده
اگر از درد فک در صبح رنج میبرید، اهمیت دارد که به دنبال مشاوره حرفهای بگردید تا علت مشکل را کشف کرده و یک استراتژی درمان شخصیسازی شده دریافت نمایید. دکتر قاسم زاده در اینجا برای کمک به شما آماده است. با سالها تجربه در درمان درد فک،. دکتر قاسم زاده میتواند مشاوره حرفهای و راهحلهای شخصیسازی شده را ارائه دهد تا به کاهش درد شما کمک کند. اجازه ندهید درد فک صبحگاهی شما را آزرده کند. امروز یک وقت ملاقات با دکتر قاسم زاده رزرو کنید و قدم اول خود را به سوی آیندهای بدون درد بردارید.
منبع:
دکتر امان اله قاسم زاده متخصص جراحی دهان، فک و صورت، ایمپلنتولوژیست فارغ التحصیل از آلمان، فلوشیپ لیزر در دندانپزشکی و جراحی دهان، فک و صورت فارغ التحصیل از آلمان، درمان درد و صدای مفصل گیجگاهی – فکی، جراحی ایمپلنت، پیوند استخوان، پیوند لثه
