محافظ های دهانی ابزاري برای پوشاندن دندانها هستند. اين وسيله از دندانها، زبان، گونهها و لثهها در برابر آسیب ناشی از ورزش، ساییدن یا فشردن دندانها محافظت میکند. در این محتوا تلاش كردهايم تا به بررسی دلایل استفاده از محافظ دهان، نحوه پیدا کردن بهترین محافظ دهان برای نیازهای هر فرد بپردازيم.
انواع محافظ دهان
سه نوع محافظ دهان اصلی برای محافظت از دندانها وجود دارد كه شامل استوک، جوشان و گاز گرفتن و سفارشی است.
استوک
محافظ های دهانی استوک مقرون به صرفهترین نوع محافظ هستند. این محافظ های دهانی در اکثر داروخانهها یا فروشگاههای لوازم ورزشی به فروش ميرسند. محافظ های دهانی استوک در اندازههای کوچک، متوسط و بزرگ و متناسب با دندانها موجود هستند. بیشتر محافظ های دهانی استوک فقط دندانهای بالایی را پوشش میدهند.
اگرچه محافظ های دهان استوك به راحتی یافت میشوند و ارزان قيمت هستند، اما بهترین راه حل نيستند. به اين دليل كه گزینههای محدودی در اندازه آنها وجود دارد، پوشیدن آن برای مدت طولانی معمولاً اذيت کننده است و تناسب خوبی ندارند. همچنین صحبت کردن در حین استفاده از محافظ دهانی استوک دشوار و سخت است.
جوشاندن
محافظ های دهانی جوشان در اندازههای متناسب با دندانها توليد میشوند. استفاده از محافظ های دهانی جوشان به اين ترتيب است كه محافظ دهان تا زمانی که نرم شود، جوشانده میشود. سپس محافظ بر روی دندانهای جلویی گذاشته میشود و گاز گرفته میشود تا محافظ در جاي خودش قرار گيرد. محافظ های دهان جوشان در اکثر داروخانهها فروخته میشوند و نسبتاً ارزان هستند.
برای به دست آوردن بهترین تناسب، مهم است که دستورالعملهای همراه با محافظ دهان جوشان را دنبال کنید. اگر از بریس استفاده میکنید، قبل از امتحان این نوع محافظ دهان، ابتدا با ارتودنتیست خودتان مشورت کنید. این امکان وجود دارد که محافظ دهان در طول فرآیند قالب گیری در بریسها گیر کند.
محافظ دهان سفارشی ساخته شده
از دندانپزشک تان بخواهيد محافظ دهان سفارشی خودتان را بسازد. دندانپزشک قالبی از دندانها را میگیرد و از آن برای ایجاد محافظ دهانی که به طور خاص با ساختار دندانها و دهان شما طراحی شده است، استفاده مینمايد. محافظ های دهانی سفارشی، به طور طبیعی نسبت به محافظ های دهانی استوک یا محافظ های دهانی جوشان، تناسب بسیار بهتری را ارائه میدهند. آنها راحتتر و سختتر هستند و به طور تصادفی از جای خودشان در هنگام خواب خارج نمیشوند.
اگر مشكلاتی نظير دندان قروچه، خروپف يا خرناس و یا از آپنه خواب داريد، محافظ های دهاني سفارشی بهترین گزینه میباشد. آنها گرانتر از محافظ های دهان بدون نسخه هستند، اما ممكن است برخی از طرحهای بیمه دندانپزشکی بخشی یا كل هزینههاي محافظ دهاني سفارشی را پوشش دهد.
كاربردها
در زير به برخی از رایج ترین دلایلی که مردم از محافظ های دهانی استفاده میکنند، نگاهی میاندازیم.
1. ورزشكارها
استفاده از محافظ های دهانی در ورزشهایی که احتمال برخورد و ضربه وجود دارد، به عنوان مثال بسکتبال، هاکی روی یخ و فوتبال توصیه میشود. اين وسيله فرد را در برابر آسیبهای دندان و دهان مانند شکستگی دندان محافظت مينمايد. اگر چه محافظ های دهانی جوشان گرانتر از محافظ های دهانی استوک هستند، اما كارايي بيشتري دارند و در جای خودشان بهتر میمانند. اگر ورزشكار هستيد یا ورزشها و تمرينات خطرناكي داريد، با دندانپزشک تان مشورت كنيد که آیا محافظ دهانی سفارشی براي شما ايدهآل است یا نه.
2. دندان قروچه
ساییدن و فشردن دندانها بخشی از یک اختلال حرکتی مرتبط با خواب به نام دندان قروچه است. این عارضه باعث مشکلات مختلفی مانند دندان درد، دندانهای كج شده، درد فک و درد لثه میشود.
استفاده از محافظ های دهانی هنگام خواب باعث ميشود تا دندانهای بالا و پایین جدا نگه داشته شود. در نتيجه از آنها در برابر آسیب دندان قروچه در خواب محافظت مینمايد. بهترین نوع برای دندان قروچه در خواب، محافظ های دهان سفارشی هستند. محافظ های دهانی استوك برای خوابیدن راحت نیستند. محافظ های دهانی جوشان با استفاده مکرر، شل میشوند.
3. آپنه خواب
آپنه خواب یک اختلال بالقوه جدی ميباشد. در اين عارضه هنگام خواب وقفهاي در تنفس رخ میدهد. این اختلال مانع دریافت اکسیژن کافی به مغز میشود و احتمال بیماری قلبی و سکته افزایش میيابد. همچنین آپنه خواب منجر به بروز خروپف بیش از اندازه ميشود.
برخی از افراد مبتلا به آپنه خواب از دستگاه (فشار پيوندي مثبت) استفاده مینمايند. اين دستگاه راههای هوایی اين افراد را در هنگام خواب باز نگه میدارد. با این وجود، اگر آپنه خواب خفیف دارید، محافظ دهان سفارشی گزینه مناسبی برای شما است.
كاربرد محافظ های دهانی فقط پوشش دندانها نيست، آنها برای مقابله با آپنه خواب نيز به خوبي عمل ميكنند. محافظ های دهانی با فشار دادن فک پایین و زبان به جلو، راه هوایی را باز نگه میدارند. اگر از محافظ دهان براي دندان قروچه استفاده میكنيد، مطمئن شوید به خوبی تهویه میشود و با دستگاه فشار پيوندي مثبت، سازگار است.
4. خروپف
محافظ های دهانی میتوانند خروپف را که به دلیل ارتعاش بافتهای نرم در راه هوایی فوقانی رخ میدهد، کاهش دهند. بهترین گزینه برای خرناس محافظ های دهانی سفارشی است که با کشیدن فک پایین به سمت جلو موجب باز نگه داشتن راه هوایی میشود.
5. محافظ های دهان و ارتودنسی
در صورت استفاده از ارتودنسی، استفاده از محافظ دهان ممكن است اما محافظ دهان بایستی به گونهای ساخته شوند که در كنار براکتهای ارتودنسی قرار گیرند تا حداکثر راحتی و محافظت را داشته باشد.
چه کسانی بایستی از محافظ دهان استفاده کنند؟
محافظ دهان گزینه خوبی برای ورزشکاران، همچنین براي افرادي كه اختلال آپنه خواب، خروپف و فشردن یا قروچه دندان دارند، مناسب است. محافظ دهان از دندانها و دهان در برابر آسیبهاي اين اختلالات و ورزشها محافظت میکند و اگر موقع خواب از آن استفاده كنيد، به بهبود خواب کمک مینمايد.
مراقبت از محافظ هاي دهان
محافظ های دهانی خودتان را تمیز نگه دارید و با پیروی توصیههاي زير به ماندگاری آنها کمک کنید:
- قبل از قرار دادن آن در دهان، دندانهای خودتان را مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
- قبل از پوشیدن و بعد از برداشتن محافظ دهان را با آب سرد یا دهانشویه بشویید و استفاده از آب داغ خودداری کنید زیرا محافظ دهان را کج میکند.
- بعد از هر بار استفاده، از مسواک و خمیر دندان برای تمیز کردن آن استفاده کنید.
- محافظ دهان را در یک ظرف سفت و با تهویه مناسب نگهداری کنید و در زمان عدم استفاده آن را کاملا خشک نمايد.
- به طور مرتب سوراخها یا سایر نشانههای ساییدگی در روي آنها را بررسی کنید که این علائم نشان دهنده نیاز به تعویض محافظ دهان است.
- اگر محافظ دهانی سفارشی دارید، در قرار ملاقاتهای دندانپزشکی آن را با خودتان ببرید. دندانپزشک به طور حرفهای آن را تمیز میکند و مطمئن میشود که هنوز به درستی كار ميكند و در جاي خودش قرار میگيرد.
جمع بندي
محافظ های دهانی براي حفاظت از دندانها، زبان، گونهها و لبها در برابر آسیبهای ورزشی یا مشکلات ناشی از دندان قروچه در خواب، آپنه خواب، خرناس وخروپف به كار ميروند. انواع مختلفي محافظ دهاني به بازار عرضه ميشود. بودجه و سطح محافظت، بهترین گزینه، برای انتخاب محافظ هاي دهاني است.
دندانپزشک تان در نوع انتخاب محافظ دهاني ميتواند به شما کمک کند تا از طريق آن مشكلات تان رفع شود. مدت ماندگاري محافظ هاي دهان تقريبا دو سال است. بهترین راه براي ماندگاري بيشتر محافظ هاي دهاني، تمیز نگه داشتن و نگهداری مناسب آنها است.
سوالات متداول
دکتر امان اله قاسم زاده متخصص جراحی دهان، فک و صورت، ایمپلنتولوژیست فارغ التحصیل از آلمان، فلوشیپ لیزر در دندانپزشکی و جراحی دهان، فک و صورت فارغ التحصیل از آلمان، درمان درد و صدای مفصل گیجگاهی – فکی، جراحی ایمپلنت، پیوند استخوان، پیوند لثه
